4 tuyệt chiêu thuyết trình tạo nên sự khác biệt của tỷ phú Jack Ma

14-02-2023

Có rất nhiều CEO công ty công nghệ giàu có và nổi tiếng khác, ví dụ như Elon Musk, Mark Zuckerberg.v…, tuy nhiên những người này không có những điều trong khả năng thuyết trình mà Jack Ma có. Vậy điểm gì tạo nên sự khác biệt giữa tỷ phú người Trung Quốc và những người khác?

Giàu có và nổi tiếng, đó là những yếu tố giúp Jack Ma thu hút rất nhiều người quan tâm. Thế nhưng, sự thực là Jack Ma không phải người giàu nhất thế giới. Đồng thời, cũng có rất nhiều nhân vật khác nổi tiếng hơn người đàn ông này. Vậy phải có lý do nào khác khiến ông trở thành một trong những diễn giả được giới trẻ yêu thích không chỉ tại Trung Quốc mà trên toàn thế giới. 

Trong những bài thuyết trình của Jack Ma, ông luôn thể hiện mình có nhiều điều để nói hơn chỉ là sự giàu có và nổi tiếng. Khi nói công khai trước công chúng, Jack Ma sẽ luôn làm một vài điều khác biệt mà hầu hết các CEO khác đều không làm được. Đây cũng là những bí quyết mà những người mới bắt đầu thuyết trình có thể học hỏi và tham khảo để có thể biến mỗi bài nói của mình thành điều mà mọi người xung quanh đều muốn lắng nghe.

1. Chậm rãi và rõ ràng trong từng câu nói

Khi tìm kiếm các video về Jack Ma, thật bất ngờ khi kết quả dẫn đến sẽ là vô vàn các video luyện nghe tiếng anh dành cho người mới bắt đầu tập nghe ngoại ngữ từ những bài diễn thuyết của ông. Một người đàn ông Trung Quốc lại có thể làm được điều đó không chỉ nhờ khả năng tiếng Anh lưu loát được rèn luyện trong nhiều năm mà còn nhờ vào một bí quyết đơn giản đó là: nói chậm và rõ ràng. Trên thực tế, Jack Ma sử dụng cùng một phong cách chậm rãi này ngay cả trong các bài phát biểu bằng tiếng Trung Quốc. Đó chính là phong cách của người đàn ông này. Cách nói này giúp nhà sáng lập Alibaba dễ dàng nhấn nhá những điểm quan trọng và người nghe có thể dễ dàng theo kịp những vấn đề ông trình bày. Để tăng thêm hiệu quả, Jack Ma cố ý tạo ra những đoạn ngừng rất thường xuyên sau những điểm nhấn đặc biệt để cho khán giả có thời gian xử lý, ghi nhớ những gì ông vừa nói.

Một điểm quan trọng không kém là Jack Ma sử dụng ngôn ngữ tương đối đơn giản, có những giải thích rõ ràng về thuật ngữ và hạn chế những từ ngữ quá chuyên môn. Điều này giúp cho khán giả tiếp thu một cách nhanh nhất và hầu như bất cứ ai – ngay cả những người không làm về công nghệ và không quan tâm đến tinh thần doanh nhân – cũng có thể nghe ‘ngấu nghiến’ một bài diễn văn Jack Ma. Trong khi đó, nhiều vị CEO của các công ty công nghệ lại thường xuyên dùng những thuật ngữ khó hiểu – một điều rất dễ gây khó chịu cho người nghe. Bởi theo ông Mai Nguyễn Hoàng Nam, Giám đốc Học viện Kỹ năng VTALK nhận định: “Thuyết trình không phải là đứng trên sân khấu thao thao bất tuyệt. Thuyết trình là cách luận giải những điều khó hiểu thành ngôn ngữ phổ thông, là việc thuyết phục người khác thay đổi hệ tư tưởng mà họ luôn bảo vệ, là nghệ thuật giao tiếp trong mọi tình huống”.  Việc biến bài nói trở nên đơn giản bằng ngôn từ đời thường thông qua cách hiểu của người nói không làm mất đi tính chuyên môn vốn có của nó mà còn tăng thêm hiệu quả tiếp cận, giúp người nghe dễ dàng thấu hiểu và tập trung hơn vào bài nói. 

2. Tuyệt chiêu “lặp lại nhiều lần”

Một kỹ thuật hùng biện Ma sử dụng thường xuyên là lặp lại để nhấn mạnh và tạo ra độ sâu sắc về mặt ý nghĩa cho bài nói của mình. Trong một lần diễn thuyết về vấn đề tuyển dụng và đào tạo nhân tài, Jack Ma nói rằng những người giỏi nhất luôn là những người biết tự rèn luyện bản thân. Sau đó, trong những câu tiếp theo, ông ta lặp đi lặp lại với cùng một thái độ, cùng một ý giống vậy nhưng dùng những từ ngữ khác so với câu đầu tiên. Bằng cách này, thông điệp của ông được truyền tải rõ ràng, nhấn mạnh và in sâu trong tâm trí người nghe. 

Việc cố ý lặp lại này của Jack Ma là một kỹ thuật rất hay dùng khi tranh luận: Bằng cách nói nhiều lần cùng một ý tưởng hay một câu theo những cách hơi khác một chút, bài thuyết trình sẽ có tính thuyết phục cao hơn, vừa giúp nhấn mạnh tầm quan trọng của lời nói và đồng thời cho khán giả thêm thời gian để ‘tiêu hóa’ ý nghĩa của thông điệp đó.

Tuy nhiên, không phải ai cũng có thể sử dụng kỹ thuật nói này một cách thật thành công. Nếu lạm dụng nó, kỹ thuật này có thể bị đi quá xa khiến khán giả cảm thấy “nhàm tai” và trở nên ghét bỏ thông điệp.

Việc cố ý lặp lại này của Jack Ma là một kỹ thuật rất hay dùng khi tranh luận.

3. Tạo bầu không khí vui vẻ

Sự vui vẻ và thoải mái là những điều dễ dàng thấy được trong hầu hết các bài thuyết trình của Jack Ma. Ví dụ như ông rất thích đùa với những hạn chế của mình. Ông thường nói về việc mình yếu kém trong lĩnh vực công nghệ như thế nào cũng như ông ấy không thực sự quá thông minh khi giải quyết các vấn đề trong cuộc sống. Ông cũng liên tục kể lại câu chuyện về việc mình là người duy nhất trong nhóm những người xin việc bị KFC từ chối. Thậm chí, Jack Ma còn công khai thừa nhận về vẻ ngoài có phần không được đẹp của mình.

Nhiều người có thể nói rằng đây là một phong thái có phần tự ti, tuy nhiên, nó làm cho những điều Jack Ma nói ra sau đó trở nên hấp dẫn hơn. Việc đùa giỡn ấy không làm cho Jack Ma trông có vẻ thiếu hiểu biết hay kém cỏi bởi sự tài giỏi và thành công của ông là điều ai cũng phải công nhận. Việc đùa giỡn như thế giúp tạo ra tiếng cười nơi khán giả làm họ cảm thấy thoải mái hơn. Người nghe lúc này sẽ có cảm giác mình đang nói chuyện với một con người bình thường chứ không hẳn là một tỷ phú đã thành công nhất nhì trên thế giới.

Tất nhiên, sự hài hước có thể là một con dao hai lưỡi, biến một bài thuyết trình trở nên thiếu nghiêm túc. Thế nhưng, thỉnh thoảng tạo ra một vài câu chuyện cười về những điểm mình còn kém, nhấn mạnh những sai lầm cá nhân, trong xuyên suốt bài nói chuyện hoàn toàn giúp người nói kết nối với khán giả một cách dễ dàng hơn.

4. Thẳng thắn thể hiện quan điểm khi cần

Hài hước là thế nhưng điều làm nên bài thuyết trình thu hút của Jack Ma còn là những quan điểm rất thẳng thắn của ông. Nếu để ý khi nghe, chúng ta sẽ thấy Jack Ma không mơ hồ mà còn thể hiện rất rõ quan điểm của mình. Vì mục đích của những bài nói này là thể hiện quan điểm của người trình bày nhằm thuyết phục người nghe nên Jack Ma luôn nhấn mạnh và thẳng thắn nhất có thể khi diễn thuyết. Điều này giúp khán giả định hình rõ câu chuyện và những vấn đề mà ông đưa ra. 

Tất nhiên, Jack Ma có thể có quan điểm đúng, có quan điểm sai. Nhưng không thể phủ nhận rằng đó là một kỹ thuật hùng biện, giúp bài nói có tính hùng biện hơn là nhập nhằng giữa các quan điểm. Ông ấy rất rõ ràng: làm điều này, đừng làm điều này, không bao giờ Jack Ma đưa ra những điều lấp lửng nước đôi cả. Chính vì thế mà bài thuyết trình của ông luôn mang tính thuyết phục cao đồng thời thể hiện rõ quan điểm cá nhân và nhận được sự đồng tình từ rất nhiều khán giả. 

Nguyễn Ngọc Xuân Quỳnh

Bình luận của bạn